Als iemand me vraagt om PCTG en PETG te vergelijken, antwoord ik meestal vrij duidelijk. PCTG is de taaiere en optisch zuiverdere variant van het klassieke PETG. Daarmee is eigenlijk het belangrijkste gezegd. De rest gaat over details en over wat je precies van je print verwacht. Ik print al jaren functionele onderdelen, zowel op Prusa's als op snelle machines van Bambu Lab. Er zijn tientallen kilometers draad en heel wat mislukte prints door mijn handen gegaan. Mijn ervaring met PCTG heb ik geleidelijk opgebouwd. Ik heb het lang genegeerd, juist vanwege de prijs. Waarom zou ik meer betalen voor iets dat er bijna hetzelfde uitziet? Uiteindelijk ontdekte ik dat dit materiaal voor bepaalde specifieke projecten enorm veel zin heeft. Laten we kijken waarin beide materialen echt verschillen en wanneer het zin heeft naar de duurdere variant te grijpen.
Wat is PCTG eigenlijk?
De naam klinkt als een typefout, maar dat is het niet. Wat PCTG is, valt vrij eenvoudig uit te leggen zonder ingewikkelde chemische formules. Het is een copolyester. Dat is de familie kunststoffen waartoe ook het oude vertrouwde PETG behoort. De letter G aan het eind staat voor glycol. Dat wordt toegevoegd aan het klassieke PET waarvan waterflessen worden gemaakt. Het doel is dat het materiaal bij het afkoelen niet zo bros wordt en niet gaat kristalliseren. Het verschil tussen PCTG en PETG zit puur in welk glycol en hoeveel ervan in het mengsel gaat. PCTG bevat er meer van, en van een iets ander type. Het resultaat is een kunststof die het beste van PETG neemt en het een stukje verder brengt. Het is geen absolute revolutie. Het is eerder een slimme evolutie van een materiaal dat we allemaal goed kennen van het dagelijkse printen.
De belangrijkste verschillen, meteen
Papier is geduldig. Fabrikanten beloven soms complete wonderen, maar als je daarna het afgewerkte onderdeel van het bed trekt, ligt de werkelijkheid vaak wat anders. Ik houd me liever aan wat ik echt zie en wat ik zelf kan uitproberen of meten.
Taaiheid en slagvastheid
Hier is PCTG-filament echt sterk. Klassiek PETG is prima voor statische onderdelen. Maar zodra je er ergens hard mee slaat, scheurt het graag langs de lagen of springt er een stuk plastic af. Dat kent waarschijnlijk iedereen bij wie ooit een zware print op een betonnen vloer is gevallen. De kerfslagvastheid volgens de Izod-methode ligt bij PETG ongeveer tussen 5 en 7 kJ/m2. Bij PCTG meet je ongeveer 8 tot 10 kJ/m2. Ik zeg bewust ongeveer. In de technische fiches van fabrikanten heerst behoorlijk wat chaos. De een meet met kerf, de ander zonder. Daar komen dan waanzinnige getallen uit en vreemde beweringen dat het materiaal drie keer zo sterk zou zijn. Geloof dat niet. De echte ervaring is dat PCTG gewoon beter tegen stoten kan en over het geheel taaier is. Neem de waarden uit tabellen altijd alleen als richtlijn.
Interessant is dat beide materialen praktisch dezelfde treksterkte hebben. Die ligt in beide gevallen rond de 45 tot 46 MPa. PCTG houdt dus geen grotere statische belasting per vierkante millimeter, maar absorbeert dynamische klappen veel beter. Print je een dronekap of een fietshouder, dan verdraagt PCTG een aanzienlijk ruwere behandeling dan zijn goedkopere broer.
Doorzichtigheid en uiterlijk
Veel mensen printen in PETG omdat ze halfdoorzichtige prints willen. Vaak gaat het om lampenkappen of allerlei lichtdiffusers. PETG is prima, maar heeft tijdens het printen de neiging licht te vertroebelen en helderheid te verliezen. PCTG kristalliseert aanzienlijk minder. Daardoor houdt het een veel helderdere structuur. Print je de ongekleurde variant langzaam, op een hogere temperatuur en met dikkere lagen, dan krijg je uit PCTG prachtig doorzichtige onderdelen. Het oppervlak is bovendien wat glanzender en voelt gladder aan.
Printbaarheid en stringing
We kennen allemaal die vervelende stringing bij PETG. Die fijne spinrag die je na het printen met een heteluchtpistool of aansteker moet wegbranden. PCTG heeft er iets minder last van. Het is niet zo perfect als goed afgesteld PLA, maar het loopt wat gelijkmatiger uit de nozzle en laat niet zo'n ravage achter. Het doorslaggevende voordeel blijkt echter bij moderne snelle printers.
PETG heeft bij snelheden boven 150 millimeter per seconde vaak problemen met de extrusie. Het plastic haalt het smelten niet bij en de lagen hechten dan slecht. Het specifieke materiaal dat wij verkopen, namelijk 3DPower Hyper PCTG, is geoptimaliseerd voor hogesnelheidsprinten tot 300 mm/s. Ik heb het zelf getest op een printer met automatische filamenttoevoer. Het materiaal is trouwens volledig compatibel met AMS en andere toevoersystemen. Het printte prachtig, zelfs met het standaard snelle profiel. De printer vereist bovendien helemaal geen gesloten printkamer. Het materiaal is reukloos en heeft een zeer lage krimp, dus het trekt niet krom op het bed. De draaddiameter is precies 1,75 mm met een zeer strakke tolerantie van 0,03 mm, wat elke verstopping in de extruder voorkomt.
PCTG en PETG: eigenschappen vergeleken
Relatieve beoordeling op een schaal van 1 tot 5 (hoger = beter). Gebaseerd op typische datasheetwaarden en op praktijkervaring met printen.
Temperaturen en printinstellingen
Overstappen op PCTG vraagt geen ingewikkelde kalibraties, maar een paar graden extra moet je er wel bij doen. De nozzletemperatuur ligt bij gewoon PETG tussen 230 en 250 °C. Bij PCTG moet je wat harder stoken. Het ideale bereik is 240 tot 260 °C. Het hangt natuurlijk af van hoe snel je print. Bij de genoemde snelheden rond 300 mm/s hoef je zeker niet bang te zijn om tot de bovengrens te gaan, zodat het plastic het smelten bijhoudt. De bedtemperatuur blijft bij beide materialen exact hetzelfde. 70 tot 85 °C is genoeg om de print als vastgespijkerd te laten zitten.
De warmtebestendigheid van de afgewerkte print is bij beide kunststoffen erg vergelijkbaar. De doorbuigtemperatuur, vaak aangeduid als HDT, ligt bij PETG rond de 70 tot 76 °C. PCTG haalt ongeveer 74 tot 78 °C. Het verschil is dus echt klein en in de praktijk merk je het eigenlijk niet. Geen van beide materialen kan in de vaatwasser of in de zomer op het dashboard van een gloeiend hete auto blijven liggen. Ze trekken gegarandeerd krom.
Iets absoluut essentieels is drogen vóór het printen. Ik lees op fora weleens dat PETG niet gedroogd hoeft te worden. Dat is een gevaarlijke mythe. Beide zijn hygroscopisch. Dat betekent dat ze vocht uit de lucht opnemen als een spons. Als je print spettert, belletjes maakt, sterk stringt of als de buitenwanden hobbelig zijn, is je filament simpelweg nat. Zet PETG en PCTG vóór het printen 4 tot 6 uur in de droger op 65 °C. Het verschil in printkwaliteit en laadhechting is enorm. 3DPower geeft voor zijn PCTG een goede vochtbestendigheid op en elke spoel van hen komt zorgvuldig vacuüm verpakt met een vochtabsorbeerder. Maar zodra je hem uitpakt en een week op tafel laat liggen in een gewone kamer, ontkom je alsnog niet aan de droger.
Aanbevolen nozzletemperatuur
PCTG print wat heter dan PETG. De exacte waarde is altijd die van de filamentfabrikant.
Volledige vergelijking
Soms is het beter de cijfers duidelijk naast elkaar te zien. Ik heb een overzicht gemaakt met de belangrijkste waarden van beide materialen. Nogmaals, neem de cijfers voor slagvastheid echt alleen als richtlijn. Veel hangt namelijk af van de richting waarin je je onderdeel print en van hoe goed de lagen hechten. Let trouwens op het verschil in dichtheid. PCTG is een fractie lichter. Het heeft 1,23 g/cm3 tegenover 1,27 g/cm3 bij PETG. In de praktijk betekent dat dat je uit één kilospoel een klein beetje meer materiaal print.
Overzichtstabel
| Eigenschap | PETG | PCTG |
|---|---|---|
| Nozzletemperatuur | 230–250 °C | 240–260 °C |
| Bedtemperatuur | 70–85 °C | 70–85 °C |
| Slagvastheid (Izod met kerf) | ~5–7 kJ/m² | ~8–10 kJ/m² |
| Treksterkte | ~46 MPa | ~45 MPa |
| Doorbuigtemperatuur (HDT) | ~70–76 °C | ~74–78 °C |
| Dichtheid | ~1,27 g/cm³ | ~1,23 g/cm³ |
| Drogen vóór het printen | 65 °C / 4–6 u | 65 °C / 4–6 u |
| Prijs per spoel (1 kg) | vanaf 6,50 € | 25,95 € |
Let op: slagvastheid wordt in verschillende bronnen niet eenduidig opgegeven (met of zonder kerf), daarom werken we met representatieve bereiken. Het belangrijkste verschil is duidelijk: PCTG is taaier en kan beter tegen stoten, PETG wint op prijs en beschikbaarheid.
Prijs: hoeveel je bijbetaalt en waarvoor
Hier houdt de lol op en begint de harde economische werkelijkheid. De prijs is precies de belangrijkste reden waarom mensen zich überhaupt afvragen of ze PCTG of PETG moeten kiezen. In onze webshop kost standaard PETG van 6,50 tot 9,95 € per spoel van een kilogram. Dat is een absoluut fantastische prijs voor een materiaal dat bij heel veel mensen een enorm stuk grof werk verzet. Daartegenover kost PCTG 25,95 € per spoel van hetzelfde gewicht van 1 kg.
Je rekent goed. Dat is ongeveer het drievoudige. Voor één enkele spoel PCTG koop je drie volle spoelen PETG. Ik moet dat getal duidelijk noemen, want het is een enorm verschil dat je bij je beslissing niet kunt negeren. Loont het eigenlijk wel? Eerlijk gezegd voor gewone prints beslist niet. Print je gewone doosjes voor de werkplaats, simpele gereedschapshouders of testprototypes, dan heeft het geen enkele zin om bijna zesentwintig euro uit te geven aan een kilo plastic. Gewoon PETG doet dat werk met gemak en bespaart je een hoop geld.
PCTG koop je pas op het moment dat de eigenschappen van PETG voor jouw project tekort beginnen te schieten. Als die ene houder van PETG al voor de derde keer is gescheurd omdat er voortdurend iets tegenaan botst. Of als je het schoonst mogelijke doorzichtige onderdeel nodig hebt, dat je uit gewoon materiaal simpelweg niet zo mooi krijgt. Op dat moment betaal je voor specifieke mechanische en optische eigenschappen. Je betaalt niet voor een universeel materiaal om dagelijks gedachteloos mee te printen.
Wanneer je PETG kiest en wanneer PCTG
De beslissing welk van deze twee filamenten je koopt, hangt puur af van jouw specifieke project en budget. Er is hier geen universele winnaar die de ander op alles verslaat.
Gewoon PETG neem je in deze gevallen:
- Je moet grote hoeveelheden functionele onderdelen printen en je let op je materiaalbudget.
- Je print statische objecten die niet bijzonder aan harde stoten worden blootgesteld. Ideaal voor doosjes, standaards of ladeorganisers.
- Je hebt geen absolute doorzichtigheid nodig en gedeeltelijke doorschijnendheid volstaat.
- Je vindt het niet erg om af en toe een paar draadjes van de print weg te snijden of stringing weg te branden.
Het speciale PCTG van 3DPower leg je in je mandje als:
- Je belaste onderdelen maakt die mechanische spanning en onverwachte stoten moeten doorstaan. Typisch onderdelen voor RC-modellen of beschermkappen voor elektronica.
- Je de best mogelijke heldere structuur wilt voor doorzichtige prints zonder onnodige waas.
- Je op een zeer snelle printer print en gewone materialen bij snelheden rond 300 mm/s niet meer gelijkmatig door de nozzle stromen.
- Je een materiaal met hoge chemische bestendigheid nodig hebt, want PCTG weerstaat veel stoffen beter dan gewone kunststoffen.
Slot
Ik kom terug op de vraag die ik helemaal aan het begin stelde. Loont het om bij te betalen voor "beter PETG"? Voor mij persoonlijk wel, maar ik zie het alleen als een zeer functionele aanvulling op mijn printarsenaal. Ik zal er het oude vertrouwde PETG nooit over de hele linie mee vervangen. Daarvoor is het prijsverschil eenvoudigweg te groot. Eén of twee spoelen PCTG-filament heb ik echter altijd in voorraad in de werkplaats. Ik grijp ernaar telkens als ik weet dat de print flink te verduren krijgt.
Ik gebruik het ook graag wanneer ik wil dat mijn doorzichtige onderdeel er echt professioneel en schoon uitziet. De betrouwbaarheid van het materiaal van 3DPower bevalt me. De diameter van 1,75 mm met een tolerantie van 0,03 mm garandeert dat het printen zonder enige hapering verloopt. En dat is voor mij vaak belangrijker dan de paar euro die ik bespaar. Heb je PCTG nog nooit geprobeerd en scheuren je prints van gewone materialen af en toe, neem dan één spoel om te proberen. Je ziet dan zelf of die hogere taaiheid en het prachtige uiterlijk het geld waard zijn.
Veelgestelde vragen
Is PCTG beter dan PETG?
Op het punt van slagvastheid, optische zuiverheid en gedrag bij zeer snel printen is PCTG werkelijk beter. Daar staat tegenover dat het praktisch dezelfde treksterkte en dezelfde warmtebestendigheid heeft als PETG. Het is dus alleen beter voor specifieke toepassingen waarbij je slagvastheid of helderheid nodig hebt. Het is geen materiaal dat in werkelijk alles beter is, zeker niet als we de prijs meewegen.
Print PCTG slechter dan PETG?
Nee. Integendeel, vaak print het zelfs wat beter. Het stringt minder, loopt beter bij hogere snelheden en heeft een zeer lage krimp, dus je hebt geen gesloten printkamer nodig. De enige verandering ten opzichte van PETG is dat je de nozzletemperatuur ongeveer tien graden moet verhogen, naar 240 tot 260 °C.
Moet ik PCTG voor het printen drogen?
Ja, drogen is absoluut noodzakelijk. Ook al komt de spoel vacuüm verpakt bij je aan, het materiaal is sterk hygroscopisch en neemt snel vocht op uit de omringende lucht. Zet het vóór het printen 4 tot 6 uur in de droger op 65 °C. Doe je dat niet, dan riskeer je een slecht printoppervlak, borrelen in de nozzle en een veel slechtere laadhechting.
Is PCTG geschikt voor contact met levensmiddelen?
Het basismateriaal PCTG zelf bevat geen bisfenol A (BPA). Voor veilig gebruik met voedsel raad ik echter altijd aan de certificering van het concrete filament rechtstreeks bij de fabrikant te controleren. Vergeet daarbij één essentieel punt niet. Elke FDM-print heeft microporiën tussen de afzonderlijke lagen. In die kleine spleetjes blijven heel gemakkelijk voedselresten achter en vermeerderen zich bacteriën. Zonder aanvullende oppervlaktebehandeling, zoals een gietlaag epoxy die voor levensmiddelen geschikt is, is geen enkele 3D-print op lange termijn veilig voor contact met voedsel.
Loont het om bij te betalen voor PCTG?
Print je gewone doosjes, beeldjes of prototypes voor op je bureau, dan loont de meerprijs niet. Voor de prijs van één spoel PCTG heb je er drie van PETG. Maar moet je mechanisch belaste onderdelen printen die stoten moeten doorstaan, of eis je een volmaakt doorzichtig oppervlak, dan loont de investering in PCTG duidelijk. Een kapot onderdeel en de noodzaak om het opnieuw te printen kunnen je uiteindelijk meer tijd én geld kosten.