Printen met TPU vereist een andere aanpak dan gewone harde plastics. TPU, oftewel thermoplastisch polyurethaan, is een materiaal dat veert. Meestal komt u een typische hardheid van 95A op de Shore-schaal tegen. Het is een flexibel materiaal, maar tegelijkertijd zeer goed bestand tegen slijtage en stoten. In dit artikel vatten we samen hoe u TPU correct print.
Waar TPU 95A in de praktijk voor geschikt is
Dankzij de flexibiliteit en duurzaamheid heeft TPU een breed scala aan toepassingen. Het gaat niet alleen om speelgoed. Bij Filamentor printen we er bijvoorbeeld telefoonhoesjes van, die vallen uitstekend opvangen. Verder is het perfect geschikt voor diverse trillingsdempers onder machines, op maat gemaakte afdichtingen of banden voor RC-modellen. Het wordt ook vaak gebruikt voor flexibele scharnieren bij doosjes, waar gewoon plastic na een paar keer buigen zou breken. Als u een onderdeel nodig heeft dat moet buigen of bestand moet zijn tegen mechanische slijtage, is TPU filament een duidelijke keuze.

Extruder: Direct drive versus bowden
Een fundamenteel verschil bij het printen van TPU is het type van uw extruder. Een direct drive extruder, waarbij het aandrijfwiel direct boven de nozzle is geplaatst, heeft sterk de voorkeur voor flexibele materialen. Het pad van het filament is zeer kort en de draad heeft geen ruimte om te buigen of naar de zijkant te ontsnappen.
Printen op een printer met een bowden-setup is mogelijk, maar vereist veel geduld. De draad is zacht en veert in de lange teflonbuis. Bij een bowden-extruder moet u langzaam printen, typisch met een snelheid van 20 tot 40 mm/s. Retracties moeten bij beide typen extruders minimaal zijn, of u kunt ze beter helemaal uitschakelen. Elke keer dat de zachte draad wordt teruggetrokken, neemt het risico op vastlopen toe.
Problemen met de toevoer en hoe u deze kunt vermijden
Het meest voorkomende probleem bij het printen van TPU is het opwikkelen van de draad om het aandrijfwiel. Dit gebeurt wanneer de weerstand in de nozzle groter is dan de sterkte van de draad. De draad buigt dan en komt door een opening in de extruder naar buiten. De oplossing is eenvoudig. Print langzaam. Verhoog de temperatuur van de nozzle zodat het materiaal beter vloeit. Zorg ervoor dat u de extruder correct heeft gemonteerd en dat er geen onnodig grote opening is tussen het aandrijfwiel en de ingang van de hotend.
Drogen is de absolute basis
TPU is een sterk hygroscopisch materiaal. Dit betekent dat het zeer snel luchtvochtigheid opneemt. Vochtig filament knettert tijdens het printen, vormt bubbels en veroorzaakt extreme stringing. Droog het voor het printen bij 50 tot 55 °C gedurende 4 tot 8 uur. Gebruik een filamentdroger of een voedseldroger. Een oven is riskant vanwege temperatuurschommelingen, de spoel kan vervormen. Bewaar de draad na het drogen in een gesloten box met silicagel. Als u geïnteresseerd bent in de details, deze staan beschreven in het artikel over het drogen van filament.
Hechting aan het printbed en het verwijderen van prints
Terwijl het bij andere materialen soms lastig is om de print op het printbed te laten hechten, is het probleem bij TPU precies het tegenovergestelde. Op een gladde PEI-plaat hecht TPU bijna te goed. Als u het direct op een schone plaat print, bestaat het risico dat u bij het verwijderen ook het oppervlak van het printbed lostrekt. Gebruik altijd een dunne laag lijmstick als scheidingsmiddel. De lijm zorgt ervoor dat u de print na het afkoelen veilig kunt verwijderen. Het is niet nodig om het printbed extreem te verwarmen, 0 tot 60 °C is voldoende.
Aanbevolen printinstellingen
Hier is een overzicht van de bewezen instellingen voor TPU. U kunt deze bijvoorbeeld gebruiken voor ons zwarte TPU Prof. Lab.
| Parameter | Waarde |
|---|---|
| Temperatuur nozzle | 210 tot 230 °C |
| Temperatuur printbed | 0 tot 60 °C |
| Printsnelheid (bowden) | 20 tot 40 mm/s |
| Retractie | Minimaal of uitgeschakeld |
| Drogen | 50 tot 55 °C gedurende 4 tot 8 uur |
Veelgestelde vragen (FAQ)
Waarom lekt er materiaal uit de nozzle, zelfs tijdens verplaatsingen?
Dit wordt veroorzaakt door de druk in de nozzle en uitgeschakelde of kleine retracties. Bij flexibele materialen kunt u dit niet volledig vermijden. Het helpt om het materiaal grondig te drogen en in de slicer de functie voor het vermijden van perimeters in te schakelen, zodat eventuele draden binnen het model blijven.
Kan TPU worden geschuurd of op een andere manier worden afgewerkt?
Het schuren van TPU is zeer moeilijk. Het materiaal geeft mee en gaat rullen. Het is het beste om direct zo te printen dat het oppervlak voldoet. Eventuele draden kunnen voorzichtig worden weggesneden met een scherpe scalpel.
Hoe weet u of TPU vochtig is?
Tijdens de extrusie hoort u een zacht geknetter of gesis. Op het oppervlak van de print verschijnen kleine bubbeltjes en het materiaal zal veel meer stringing vertonen. Een natte spoel resulteert ook in een slechtere hechting van de lagen.
Is het noodzakelijk om een gesloten printer te gebruiken voor TPU?
Nee. TPU heeft geen gesloten kamer nodig. Het is niet gevoelig voor kromtrekken door tocht, zoals ABS of ASA. Het kan probleemloos worden geprint op open printers.
Kan TPU worden geprint op een printer met AMS of een andere automatische toevoer?
De meeste automatische toevoersystemen kunnen niet omgaan met zacht TPU. De draad loopt vast in de lange buizen en mechanismen. Wij raden aan om TPU altijd handmatig direct in de extruder te voeren via een externe spoelhouder.